Gümülcine, 9.10.2022.

Toprak; doğduğumuz, büyüdüğümüz, hayatımızın çeşitli evrelerini geçirdiğimiz, sulardan sonra yer yüzünü kaplayan mukaddes yer. Uğruna savaşılan ve nice canların kanlarını akıttığı hep toprak için değil mi?

Toprak, kutsaldır. Toprak, cömerttir. Bir ekersin, bin alırsın. İnsanları doyuran, karşılık beklemeden veren, kendine bağlayan, eskimeyen bir dosttur toprak. Toprağın sınırı yoktur. Hangi ülkede olursa olsun o hep sevilir.

Toprak hep hasret kokar. Hele hele göçmenlerin muhabbetlerinde hep bir gün tekrar dönüp o toprakları görmek ve koklamak vardır. Ne yazık ki bir çok göçmen yaşadıkları toprakları sadece rüyalarında görerek ve de torunlarının bir kavanoz içinde getirdiği toprağı seyrederek hasretle bu dünyadan ayrıldılar. Toprak hasretini de hiç şüphesiz en çok Balkanlardaki Türkler yaşadı.

Aşık Veysel bir şiirinde toprağı sevgiliye benzetmekte ve sadece topraktan fayda bulduğunu ne güzel anlatmaktadır:

KARA TOPRAK 

Dost dost diye nicesine sarıldım
Benim sâdık yârim kara topraktır
Beyhude dolandım boşa yoruldum
Benim sâdık yârim kara topraktır.

Nice güzellere bağlandım kaldım
Ne bir vefa gördüm ne fayda buldum
Her türlü isteğim topraktan aldım
Benim sâdık yârim kara topraktır.

……………………………………….

Aşık Veysel’de toprağın rengi karadır. Veysel, “Benim sâdık yârim kara topraktır” derken sanki ona çok duygusal bir şekilde bağlanmakta ve kavuşacağı günü sabırsızlıkla bekler gibidir. İşte böyledir toprak.

İbrahim Baltalı’da ise toprak; ana olur, sevgili olur ve hasret olur. Toprağı o kadar sever ki adeta anasına benzetir. Baltalı’da toprak köylü kadınların bakışlarında hasrete dönüşür:

TOPRAK

Toprak

Anam olurdu

Cırcır böceklerinde ağustosun

Toprak

Sevgilim olurdu

Yakamozlarında denizin

Toprak

Hasretim olurdu

Şapçı pazarında

       Köylü kadınların bakışında

20. yüzyılın önemli yazarlarından birisi olan ünlü Kırgız yazarı Cengiz Aytmatov’un eserleri sayesinde dünya Kırgızistan’ı, Kırgızları, Isık Göl’ünü, Tanrı Dağları’nı öğrendi. O da toprağı anası kadar seviyordu ve ona çok bağlıydı. “Toprak Ana” adlı romanında, derin yapıda; savaş meydanında eşini ve üç çocuğunu kaybeden kahraman bir ananın, zor zamanlarda dişi tırnağı ile işlediği, kanı ve teriyle suladığı topakla dertleşmesini ve insanın toprakla kurduğu gizemli ilişkiyi okurlarına aktarır. (https://dergipark.org.tr)

Cengiz Aytmatov’un da ana ile toprak arasında bağlantı kurması ve adeta bu iki kelimeyi birleştirerek toprağın ne kadar önemli, kutsal olduğunu bir kez daha teyit etmektedir.

Atalarımız toprak için bakın neler söylemişler:

• Toprak gibi olmalı, ama insanları toprak görüp ezmemeli.

• Her şey emanet, toprağa bakar.

• Ölüleri toprağa, hatıraları yüreğe gömerler.

• Her toprağın meyvesi farklıdır.

• Kara topraktan hep beyaz ekmek çıkar.

Kısacası, atalarımız boşuna “Düştünse toprağa sarıl!”, dememişler; çünkü o cömerttir, seni aç bırakmaz, kibirli değildir, ayırımcılık yapmaz, herkesi kabul eder!