Gümülcine, 9.07.2023
Bir Pazar sabahı masamın başına oturmuş yeni haberleri takip ederken birden Selahattin arkadaşımız aradı ve yeni dokunu-yorumunu gönderdi.
Bu arada bu yorumu yayımlamayı tamamladıktan sonra İzmir’de bir kilisede düzenlenen eğlenceyi Yunanistan’ın kınadığı haberi yayımlandı. Bu vahim ve saygısız olayı İzmir Belediyesi ve AK Parti İzmir temsilcisi de kınadı. Kısacası olayı kimse tasvip etmemekteydi.
Tam da bunları yazarken masamın üstünde olan Yüksek Mimar Mehmet Emin Yılmaz’ın “Kiliseye Çevrilen Türk Eserleri” gözüme ilişti. Göz attım. Azerbaycan, Bosna Hersek, Bulgaristan, Cezayir, Ermenistan, Güney Kıbrıs, Gürcistan, Hırvatistan, Karadaü, Kırım, Kosova, Macaristan, K. Makedonya, Moldova, Romanya, Sırbistan, Türkiye, Ukrayna ve Yunanistan’da yüzlerce Osmanlı eserinin kiliseye çevrildiği belgeleriyle anlatılıyordu. Merak ettim, acaba Yunanistan’da kaç Osmanlı eseri kiliseye çevrilmişti? Eserde Yunanistan’da;
- 76 cami ve mescit
- 1 imaret
- 5 minare
- 2 namazgâh
- 19 tekke – türbe
Olmak üzere toplam 103 Türk eserinin kiliseye çevrildiğini görmekteyiz.
Yakın geçmişte de Selanik’teki bir camide porno filmlerinin oynatıldığını herkes hatırlamaktadır. Yine bir çok caminin; kafeterya, kilise müzesi, sergi salonu, nikah salonu gibi amacı dışında kullanıldığını da bilmeyenimiz yoktur.
Osmanlı döneminden kalma tarihi camilerin de kapılarına kilit vurulduğunu ve insanlarımıza sanki bir “lüks” gibi sunulduğunu da basından öğrenmekteyiz. İşin garip tarafı ise buralarda ibadet etmek isteyen Batı Trakya Türklerine izin verilmemesiydi. Hatırlayalım. Batı Trakya Camileri Din Görevlileri Derneği, bir çok Osmanlı camisinde Cuma namazı kılmak için izin istemiş, ancak bu izin çeşitli gerekçeler gösterilerek reddedilmişti.
Sonuç olarak, hangi ülkede olursa olsun, baskın din ve kültür, diğer dinlerin kutsallarına saygı göstermeli, amacı dışında kullanılmalarına müsaade edilmemeli ve inananları rencide edecek etkinliklere yer verilmemelidir.
Fotoğraf: Navarin Sultan AhmetCamii’nin mihrabı (2018), Mehmet Emin Yılmaz'ın kitabından.