13.10.2024

TOÇEK tiyatro Topluluğu Yönetmeni Şükran Raif’in “Tiyaroya Dair “Batı Trakya Türk Azınlığı’nda” adlı kitabı BAKEŞ tarafından yayımlandı.

Toplam 142 sayfadan oluşan kitabın ISBN numarası ise 978-618-5322-22-9.

Kitabın arka kapağında Türk tiyatro oyuncusu Müjdat Gezen’in de bir değerlendirmesi yer almaktadır.

Şükran Raif, kitabın önsözünde şunlara değinmektedir:

On üç yaşımda İstanbul Harbiye Şehir Tiyatrosu sahnesinde İspanyol yazar Federico Garcia Lorca'nın " Bernarda Albanın Evi" adlı oyunuyla ilk kez tiyatroyla tanıştığımda bunun bende bir tutkuya dönüşeceğini bilmiyordum. İstanbul Çamlıca Kız Lisesi'nde yatılı okuduğum yıllarda lise bire geçtiğimde okulun Tiyatro Kolu için seçmeler yapılıyordu,bu seçmelere katıldım ve seçildim. Tiyatro Kolu, lise son sınıf öğrencileriyle hazırlanan oyunları yıl sonunda sahneye koyuyordu. Lise sona geldiğimde, o yıl için seçilen eser, Federico Garcia Lorca'nın " Bernarda Albanın Evi" adlı oyunuydu. İzlediğim ve sahneye çıktığım ilk oyun ilginç bir tesadüf sonucu bu oyun oldu. Kadıköy Şehir Tiyatrosu'nda sahnelenecek olan oyunda silah sesi duyulduğu gerekçe gösterilerek ülkenin sağ-sol çatışmaları nedeniyle içinde bulunduğu durum öne sürülerek, oyunun adı geçen tiyatroda sahnelenmesine izin verilmedi. Oyun müziklerini Selda Bağcan'ın kardeşi Serter Bağcan'ın yaptığı ve son derece profesyonelce hazırlanmış olan oyunumuz okulun gösteri salonunda sahnelenmek zorunda kaldı ve ben de böylece 1980 yılında ilk sahne deneyimimi yaşadım.

Üniversite yıllarım 12 Eylül darbesi ve Türkiye'de yasakların hüküm sürdüğü zamanlara denk geldi ve ne yazıktır ki o yıllarda tiyatro ile bir bağ kurmam mümkün olamadı.

1984 yılında Gümülcine'ye döndüğümde sanata olan ilgim, kültürel ve sosyal olaylara karşı dürtülerim doğrultusunda pek çok sanatsal etkinliği azınlık insanıyla buluşturdum. Yunan dernekleriyle sayısız ortak etkinlikler düzenleyerek iki toplumun birlikte barış ve uyum içinde yaşamasına katkı sağlarken, bunu başarabildiğimizi gösteren pek çok işler yaptık. Gümülcine Belediyesi'nin 1995 yılı Kadınlar Günü için hazırlıklarına başladığı ve çok kültürlü bir kadın grubunun oyun yazma atölye çalışmalarına davet edildim. Bu çalışmaların sonunda yazılan metinlerde kadın olmanın anlatıldığı , dili Türkçe ve Yunanca olan ve yazan kadınlarla sahnelenen bu tiyatro oyunu Yunanistan'ın önemli şehirlerinde sahnelendi . Benim iki dili aynı anda kullandığım ve bölgemizde farklı kökenlere sahip kadınlar olarak barış içinde var olabildiğimize dair mesajlar verdiğimiz oyun, Amerika New York Broadway sahnelerinde de yer buldu. New York caddelerinde içimden tekrarladığım replikler sırasında aklımda döner dönmez azınlık gençleriyle bir tiyatro grubu kurma düşüncesi şekilleniyordu.

1999 yılında nihayet kurduğum tiyatro koluyla ilk oyunumuzun tiyatro eğitimi de kapsayan provalarına başlamıştık. 2000 yılı dünya için önemliydi. Yeni bin yıl yani Milenyum olarak adlandırıldı. Kurduğum Tohum Tiyatro Topluluğu işte bu yeni bin yılın başında perde açtı ve ilk oyununu sergiledi. Tiyatro sanatını 23 yıldan bu yana insanımızla buluşturmaya devam ederken, tüm ekip hem çok güzel duygular yaşadık hem de pek çok zorluğa göğüs gerdik. Azınlık kültür tarihine altın harflerle yazılan başarılı oyunlarımızı Batı Trakya sahnelerinde seyircimizin beğenisine sunduk, onlardan aldığımız destek ve güçle bugünlere geldik.

Bizim tiyatro serüvenimiz sürerken, bir de Batı Trakya Türk Azınlığı'nın geçmişten günümüze tiyatro serüvenine bakmanın, bu serüvenin tarihe bir araştırma ve var olanı aktarma kitabı olarak kaleme almanın bana bir görev olduğunu düşündüm. Arşivlerin taranması, tüm bu araştırmaların sayfalara aktarılması, kitabın Yunanca'ya çevrilmesi, fotoğraflandırılması, düzenlenmesi derken ne güzel bir tesadüftür ki anavatanımız Türkiye Cumhuriyet'inin yüzüncü kuruluş yılında basımı gerçekleşti. Dileğim, geçmişten bugüne kadar azınlık tiyatrosuna emeği geçmiş herkese ve azınlık tiyatro seyircisine ithaf edilmiş bu kitabın çok zor koşullar, imkansızlıklar dahilinde Batı Trakya Türk Azınlığı'nda ısrarla var edilmeye çalışılan tiyatro sanatına dair okuyucuya kaynak olması, kültür tarihimizin tozlu sayfalarında saklı kalmış bilgilerin gün ışığına çıkarılması ve azınlık tiyatrosunun okuyucudan alkış almasıdır.

Kitabın arka kapaında Türk tiyatro oyuncusu Müjdat gezen de aşağıdaki görüşlere yer vermiştir:

Bu kitap tiyatroya seyirci, oyuncu, yazar, yönetmen, dekoratör, müzisyen, aksesuarcı, asistan emek veren herkesi yakından ilgilendirecek bir belgedir.

Bu nedenle sevgili Şükranı değerli çabaları için yürekten kutluyorum.

Tiyatro bilinen tarifiyle insanı insana insanla anlatır..

Benim eklemem ile de insanca anlatır.

Bu kitabın bence tiyatro tarihine bırakılacak en önemli yapıtlardan biri olacağına inanıyorum.

Yaşasın tiyatro.