Gümülcine, 2.08.2025

Birkaç yıl önce büyükannemin doğduğu köy olan Mustafaoğulları’nı ziyaret etmiştim. Mustafaoğulları Kavala’nın Sarışaban ilçesinin kuzey batısında bir dağ köyü. Mübadele öncesi köyde sadece Türkler yaşarken, 1924 sonrasında köyün ismi Stegno olarak değiştirilmiş ve yine Türkiye’den gelen Rum mübadiller yerleştirilmiş. Tabi köyün kaderi diğer mübadil köylerinden farklı yazılmamış. Köy camisinden ve muhtemelen haziresinden kalan sadece minare kaidesi ile kırık mezar taşları. Köyün mezarlıkları ve Türklere ait pek çok şey korunamamış. Bugün köyde bir iki çoban ile dağ evi olarak kullanılan evlerde birkaç aile yaşıyor.

Aslında Mustafaoğulları’na giderken zihnimde yukarıda ifade ettiğim coğrafi tanımlamadan öte aile büyüklerinden, bölge insanından dinlediğim “Dede Dağı” vardı. Nitekim o bölge insanımız tarafından “Dede Dağı” olarak bilinirdi. Öte yandan Mustafaoğulları’nda Türklere ait birçok şey yıkılmasına rağmen Yunanistan’da, Batı Trakya’da ve tüm Balkanlar’da bugün dahi Türk varlığının yaşama nedeni ayaktaydı. Köy meydanındaki asırlık kara dut ağacı.

Mustafaoğulları’ndaki kara dut ağacı Türkistan Piri Ahmet Yesevi’nin Türkistan’dan attığı asasının Hünkâr Hacı Bektaş-ı Veli’nin dergahında yeşeren, Seyit Ali Sultan’ın ocağında köklenen ve tüm Balkanlar’da dallanıp budaklanan öğretisinin delilidir.

O öğreti ki insandır merkezi, adalet ve hoşgörüdür rehberi. Yedi asırdır bu topraklarda nice dervişler, dedeler, babalar, erenler bu rehberle, tahta kılıçla fethetti nice gönülleri. Bu öğreti asırlar boyunca Rodoplar’da, Çal Dağında, Dede Dağı’ndaki ocaklarda ilmek ilmek işlendi. Bugün Batı Trakya’da, Dede Dağı’nda, Balkanlar’da mahyalar-türbeler, yaylalar-güreşler, kasım sofraları-kurbanlar hepsi Ahmet Yesevi’nin, Hacı Bektaş Veli’nin, Kızıl Deli’nin emaneti, Türk’ün töresi. Bugün Batı Trakya Türk Azınlığının tek ve Türk kimliği düşünülürken bu on asırlık derin ve kutsal tarihi boyutu temel olarak alınmalıdır.

Yunanistan’ın son günlerde Batı Trakya Türklerine yeni bir dini kimlik tayini girişimi de bu tarihsel çerçeveden değerlendirildiğinde akla şu sorular gelmektedir:

Böylesine kutsal bir tarihe ve töreye sahip olup da merkezinde insan, adalet ve hoşgörü olan Pir Ahmet Yesevi’nin, Hünkâr Hacı-Bektaş Veli’nin öğretisiyle tarihsel bağı olmayan, insan haklarından ve hoşgörüden aldığı nasip meçhul bir hükümetten ihsan beklenebilir mi?

Peki asırlar boyunca ikrarını pirlerin, hünkarların yolundan gidenlere vermişler, icazetini Kızıl Deli’nin takipçilerinden almışlardan bundan sonra posta oturmak için töreden değil de yasadan mı medet ummaları beklenecek?

Kızıl Deli’nin evlatları kökleri Türkistan’a, dalları Balkanlar’a uzanan kara dut ağacının gölgesinden başka gölgelere mi savrulacaklar?

Türkistan Piri Ahmet Yesevi’nin, Hünkâr Hacı Bektaş-ı Veli’nin, Seyid Ali Sultan’ın emanetine, on asırlık fikre ve Türk’ün töresine sahip çıkanlara selam olsun!

Kerem Abdurahimoğlu