Gümülcine, 23.11.2025

İnhanlı Camii

Caminin yapımını değiştiren kabir

İnhanlı, İskeçe’nin 26 km. güneyinde yer alan 16 m. rakımlı bir ova köyüdür. Denize 17 km. mesafededir.

İnehanlar, Anadolu’da bir cemaat adı. Yıva boyuna mensup olup, 1451-1453 yılları arasında Aydın Sancağının Birgi Kazasında yaşadıkları tespit edilmiştir.

1901 tarihli Edirne Merkez Vilâyet Sâlnâmesinde köyün adı “İnehanlı” olarak kaydedilmiş ve İskeçe’ye uzaklığının 3 saat 30 dakika olduğu belirtilmiştir.

Köyün camisini ve minaresini, 1870 yılında Hacı Emin Ağa yaptırmıştır ki bu kişi aynı zamanda İskeçe şehir meydanında bulunan Saat Kulesi’ni de inşa ettirmiştir. Minare şerefeye kadar yıkık bir vaziyette iken 1985’te köylünün aldığı kararla caminin ve minarenin tamiratı başlatılmıştır. Minare yaklaşık 25m. yüksekliktedir. Eskiden bölgenin en yüksek minareli camisi burası olmuştur. Cami veya okulun vakıf arazisi bulunmamaktadır.

Caminin kıble duvarı kavisli olarak inşa edilmiştir. Bazı kişiler bunu kilisenin apsisine benzetmiş ve caminin kiliseden döndürüldüğünü iddia etmişlerdir. Ancak bunlar doğru değildir. Caminin tamiratı sırasında, kıble duvarı tarafındaki temelleri kazma esnasında bir mezar bulunmuştur. Mezar açıldığında bozulmamış bir ceset ortaya çıkmıştır. Köyden ve civar köylerden yaşılar çağırılıp sorulmuş, ancak bu kişiyi tanıyan çıkmamıştır. Mezarın üstüne cami yapmamak için kıble tarafı kavisli yapılarak bu alan boş bırakılmış ve daha sonraları da üzerine mermerden kavuklu bir mezar taşı konulmuştur ki yazıları yoktur.

Ircan Camii

Osmanlı köprüsü kitabesini koruyan bir cami

Gümülcine’nin 18 km. güneydoğusunda, Şapçı kasabasının 11 km. kuzeybatısında, eski İstanbul Yolu üzerinde yer alan 37 m. rakımlı bir köydür.

Osmanlı dönemindeki savaşlarda 3 asker yaralanır. Köy nahiye merkezi de olduğundan buraya tedavi için getirilirler. Askerlerden ikisi hemen orada vefat eder. Diğer asker ise ağır ağır ölür ki bunların aynı zamanda atlı süvariler de olduğu anlatılmaktadır. Köyün adı da bu ölüm vakasından gelir. Asker ağır ağır can verdiğinden köyün adı “Ağırcan” olarak kalır. Bazı kaynaklarda ise “Verdican” olarak kaydedilmektedir. Daha sonraları ise halkın ağzında Ircan’a dönüşmüştür.

Ircan – Ağrıcan Osmanlı döneminde önemli bir kaza ve nahiye merkezi olmuştur.

1901 tarihli Edirne Merkez Vilâyet Sâlnâmesinde köyün adı “Ağırcan” olarak kaydedilmiş ve Gümülcine’ye uzaklığının 3 saat olduğu belirtilmiştir.

Ayverdi’ye göre Ağırcan Camii, Ev. K.K.’de (Eski vakıf kayıtları) mukayyeddir. Köyün camisi eski caminin üzerine 1959 yılında, vakıf arazisi üzerine köylü tarafından inşa edilmiştir. Cami odaları da yanmış ve 3-4 ay içerisinde 2002 yılında yeniden inşa edilmiştir.

Köyün yakınında bulunan Osmanlı köprüsünün kitabesi köyün öğretmeni tarafından sular içerisinde bulunmuş ve caminin giriş kapısı üzerine koyulmuştur. Daha sonra cami tamir edilirken koruma amaçlı cami içerisine alınmıştır. Kısacası bir Osmanlı eseri, yine bir Osmanlı yapıtı içersinde saklanmaktadır.(Kitabenin saklandığı camiiye eskiden Pazar Camii de denirmiş)

Osmanlı köprüsü, 1940’lı yıllarda, Alman askerlerinin geçmemesi için, bir tarafı dibine çukur kazılarak dinamitlenmiş ve tahrip edilmiştir. Daha sonra Bulgar işgalcileri köprünün hemen yanı başına ağaçtan bir köprü yapmışlardır. Fakat andartlar, köylerden gaz yağı toplayarak bu ağaç köprüyü yakmışlar, yok etmişlerdir.

 

Kasım Ağa tarafından 1059 H. / 1649 M. yılda yaptırılan köprünün kitabesi ise şöyledir:

 

Hazret-i Hacı Kaasım Mimar Ağa

Ol sehâkâr-i mürüvvet ma’deni

Kim geçerse rahmet okur canına

Dedi Kuloğlu onun tarihini

Devlet pâyinden olsun berdevâm

Yaptı bu köprüyü kıldı ihtimâm

Hak kabul etsün deyüb yevm-ül kıyâme

Cennet-ül Firdevs ola ona mekân

                           Sene: 1059 (1649)

Günümüze köprünün ancak yarısı ulaşabilmiştir. 2009 yılında köprünün “Roma” dönemine ait olduğuna dair bir tabela koyulmuş ve kimliği değiştirilmeye çalışılmıştır. Şapçı Belediyesinin köprüyü restore sözleri ise günümüze kadar uygulanmamıştır.