Milletvekili Zeybek: “Azınlık Eğitimine Yönelik Yanıtlardaki Çarpıtmalar Kabul Edilemez: Eğitim Bakanlığına Şeffaflık ve Sorumluluk Çağrısı

Gümülcine, 28.11.2025

Eğitim Bakanı’nın Okul Encümen Heyetlerinin Rolü ve Trakya’daki Azınlık Eğitimi Hakkındaki Soru Önergeme karşı Yanıtına İlişkin.

Eğitim Bakanı Sayın Sofia Zaharaki’nin, 132/9-10-2025 sayı ve tarihli parlamenter soru önergesine vermiş olduğu yanıt üzerine, kamuoyunu doğru bilgilendirmek amacıyla aşağıdaki hususların açıklığa kavuşturulması gerekli görülmüştür. Bakanlığın yanıtı, maalesef konunun özüne dair herhangi bir tatmin edici açıklama içermemekte, aksine yürürlükteki mevzuatın ve somut olayların çarpıtılmasına dayanmaktadır.

BASIN AÇIKLAMASI

Eğitim Bakanı’nın Okul Encümen Heyetlerinin Rolü ve Trakya’daki Azınlık Eğitimi Hakkındaki Soru Önergeme karşı Yanıtına İlişkin.

1. Hukuki Çerçevenin Sistematik Biçimde Yanlış Yorumlanması

Sayın Bakan, Okul Encümen Heyetlerinin “yalnızca mali bir role” sahip olduğunu iddia ederek, 4563/2018 sayılı Kanun’un 17. maddesinin 2. fıkrasını göz ardı etmektedir. Oysa ilgili hüküm, okulun yönetim ve idaresinin üç üyeden oluşan Okul Encümen Heyetleri tarafından gerçekleştirildiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu gerçeğin sistematik şekilde atlanması, masum bir eksiklik değil; azınlık eğitiminin temel kurumsal yapılarından birinin işlevsizleştirilmesine yönelik bilinçli bir yönlendirme niteliğindedir.

2. Okul Encümeni Ofisinin Boşaltılması Konusundaki Sessizlik

Bakanlığın yanıtı, iki kritik soruya herhangi bir açıklık getirmemektedir:

İskeçe Azınlık Ortaokulu–Lisesi’ndeki Okul Encümen Heyeti ofisi hangi gerekçeyle boşaltılmıştır?
• Okulun seçilmiş yöneticilerinin kuruma girişine neden engel olunmuştur?

Bu uygulamalar, idari teamüllerin dışına çıkan, azınlık toplumuna yönelik ciddi bir saygısızlık oluşturan ve hukuki açıdan izah gerektiren adımlardır. Bakanlığın bu konuda sessiz kalması, endişeleri daha da artırmaktadır.

3. “Azınlık Okullarının Yüksek İşletme Maliyeti” Savının Gerekçeleri yansıtmaması.

Sayın Bakan, azınlık okullarının iki dilli yapısı nedeniyle daha yüksek işletme maliyetine sahip olduğunu iddia etmekte; ayrıca azınlık orta öğretiminin Lozan Antlaşması’nda açıkça yer almadığı için bir “müsaade” niteliği taşıdığını ileri sürmektedir.

Bu çerçevede şu sorular net bir şekilde yanıtlanmalıdır:

Artmış maliyet” iddiasının, hangi harcama unsurlarından kaynaklandığının objektif verilere dayanarak açıklanması şarttır.
Azınlık eğitiminin iki dilli yapısı, herhangi bir ayrıcalık değil; devlet tarafından yıllardır kabul edilen ve uygulanmakta olan modelin doğal ve zorunlu sonucudur.
1951 ve 1968 Eğitim Protokollerine neden hiç atıfta bulunulmamaktadır?
Söz konusu protokoller, devletin yükümlülüklerini güncelleyen ve ayrıntılandıran bağlayıcı nitelikteki belgeler olup, Lozan’dan sonraki hukuki çerçevenin ayrılmaz bir parçasıdır. Buna rağmen yalnızca Lozan’a atıfta bulunulup protokollerin sistematik biçimde dışarıda bırakılması, Bakanlığın yaklaşımına yönelik soru işaretleri doğurmaktadır.

4. Mülkiyeti Devlete Ait Bir Binanın Bakım Sorumluluğunun Encümenlere Yüklenmesi

Sayın Bakan, azınlık okullarındaki yapıların bakımından Okul Encümen Heyetlerinin sorumlu olduğunu iddia ederek 694/1977 sayılı Kanun’un 6. maddesine atıfta bulunmaktadır. Bu yaklaşım, özellikle İskeçe’deki Hatzistavru 10 adresinde bulunan Azınlık Ortaokul-Lisesi’nin mülkiyeti Yunan Devleti’ne ait olan okul binası bakımından gerçeklikle bağdaşmamaktadır.

Aşağıdaki sorular ivedilikle yanıtlanmalıdır:

Mülkiyeti tamamen devlete ait bir binanın bakım sorumluluğu nasıl Okul Encümen Heyetine yüklenebilir?
Encümen Heyetlerinin ne finansman kaynakları, ne teknik kadroları, ne de büyük ölçekli onarım yapma yetkileri bulunmaktadır.
Bakanlık, yapısal sorunların çözümü için neden gerekli devlet müdahalelerini gerçekleştirmemektedir?
Çatlaklar, statik sorunlar ve ciddi fiziki bozulmalar karşısında “yer döşenmeleri” gibi yüzeysel müdahaleleri çözüm olarak sunmak, teknik ve idari açıdan kabul edilemez bir yaklaşımdır.

5. Kronik Yapısal Sorunlara Yönelik Yetersizlik ve İhmaller

Azınlık Ortaokul Lisesi uzun süredir ciddi güvenlik, altyapı ve bakım sorunlarıyla karşı karşıyadır. Buna karşın Bakanlık:

herhangi bir plan sunmamakta,
• hiçbir taahhütte bulunmamakta,
• yapısal sorunlara yönelik bir perspektif ortaya koymamaktadır.

Bu durum, devletin azınlık eğitimine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve kurumları kendi haline terk ettiğini göstermektedir.

6. Siyasi İrade Eksikliği

Sayın Bakan’ın yanıtı:

kurumsal diyalog önerisi,
• uluslararası yükümlülüklere uyum taahhüdü,
• Okul Encümen Heyetlerinin işleyişi ve azınlık toplumunun okul yönetimine eşit katılımına yönelik herhangi bir çözüm içermemektedir. Yanıt, kapsamlı bir politika yaklaşımı yerine kaçamaklı ifade ve mevzuatın seçici yorumlanmasından ibarettir.

Eğitim Bakanlığına Çağrı

Bu çerçevede Bakanlıktan aşağıdaki adımları atması beklenmektedir:

Yöneltilen tüm sorulara tam, açık ve gerçeğe uygun açıklamalar yapılması,
• Mevzuatın öngördüğü şekilde Okul Encümen Heyetlerinin idari rolünün tanınması,
• İskeçe Azınlık Ortaokul Lisesinin Encümen Heyeti ofisinin derhâl yeniden faaliyete geçirilmesi,
• Hatzistavru 10 adresinde bulunan (İskeçe Azınlık Ortaokul Lisesi) devlet mülkiyetindeki binanın bakım ve onarımının sorumluluğunun üstlenilerek gerekli teknik müdahalelerin yapılması,
• Lozan antlaşması ile birlikte 1951 ve 1968 Eğitim Protokollerinin de oluşturduğu tüm uluslararası hukuki çerçevenin gecikmeksizin uygulanması.

Trakya’daki azınlık eğitimi, devletin temel sorumluluk alanlarından biridir ve ikincil bir idari mesele olarak değerlendirilemez. Azınlık okullarının varlığı ve sağlıklı işleyişi; saygı, hukuki tutarlılık ve gerçek bir siyasi irade gerektirmektedir.