Gümülcine, 30 Mart 2026.

İbrahim Baltalı’nın “BULGAR ZAMANI” adlı kitabı BAKEŞ tarafından yayımlandı.

1941 – 1944 yılları arasındaki Bulgar işgalini yaşayan 23 insanımızla yapılan küçük söyleşileri içeren kitap 129 sayfadan oluşmakta ve 978-618-5322-30-4 ISBN numarası ile okuyucuya sunulmaktadır. Kitabın sonunda da işgal dönemine ait bazı belgeler yer almaktadır.

İbrahim Baltalı, böylece 9. Kitabını yayımlamış oldu.

Kitap BAKEŞ veya İbrahim Baltalı'nın 6946471488 nolu telefonundan istenebilir.

Baltalı, kitabın önsözünde şunları paylaşmaktadır:

Yunanistan’ı işgal eden Almanlar, 18 Nisan 1941’de Bulgaristan’a, Yunanistan’ın Doğu Makedonya ve Trakya bölgelerini işgal etme iznini verdi. İşgal ise 20 Nisan 1941’de başladı. Bulgaristan II. Dünya Savaşı esnasında önce bağımsız hareket etmiş, ancak daha sonra Almanlar’ın tarafında yer almıştır. Böylece Bulgaristan savaş halinde olmadığı Yunanistan topraklarının bir kısmını işgal etmiştir.

Bulgar işgali Strumiça Nehri’nin batısı ile Dedeağaç’ın doğusunu kapsamış ve yaklaşık 14.168 km² bir alan kendi idarelerine katılmıştır. Bu alan ise; Serez, Drama, Kavala, Rodop (O yıllarda İskeçe ili de Rodop iline dahildi) ve Meriç (Evros) illerini içine almaktaydı.

Bulgarlar işgali kalıcı olmak için başlatmıştır. Amaç ve hedeflerini gerçekleştirmek için bölgenin idari, siyasi, ekonomi, eğitim, nüfus ve dini yapısına yönelik kendilerine göre yönetimsel planlar geliştirmişlerdir. Bazı kaynaklarda 25.000 Bulgar vatandaşını da kalıcı olarak yerleştirmek üzere bölgemize getirdiği belirtilmektedir ki bunların bir kısmı 1912 yıllarında bizim insanlarımızın tabiri ile “I. Bulgar” da buradan Bulgaristan’a giden Bulgarlardı. Hatta İskeçe’ye 4.000 devlet memurunun iskan edilmek üzere davet edildiği de bazı kaynaklarda vurgulanmaktadır.

Bölgeyi daha iyi yönetmek ve kontrol etmek amacıyla, işgal ettikleri

toprakları Bulgaristan’ın 4. bölgesi olan Stara Zagora – Filibe – Belomorie’ye bağladılar ve 11 ayrı ilçeye ayırdılar; Dedeağaç, Gümülcine, İskeçe, Kavala, Drama, Serez, Siderokastro, Zihne, Taşöz, Elefterupoli ve Hrisupoli gibi. Köyleri belediye başkanları ve her köydeki onbaşılarla idare etmişler ki her onbaşıya da nüfus olarak 10 kişi bağlanmıştır. O yıllarda Kozlukebir Belediyesini “Kara Müdür” lakaplı bir kişi idare etmiştir ki son derece iyi Türkçe bilmesi dikkat çekmiştir.

Yine bu dönemde Bulgaristan’dan Ege Denizi’ne inmek için ulaşımda da epey çalışmalar başlatılmıştır. Batı Trakya’nın bir çok köyünden Türkler ve Rumlar zorla toplanmış ve Makaz’dan başlayan, Rodop Dağları’ndan geçen ve en sonunda Ege Denizi’ne kadar bir yolun yapımı başlatılmıştı. Bölgedeki Türkler buraya “Bulgar Yolu” adını vermişlerdi.

Eğitim alanında da bir çok Türk köyünde Bulgarca eğitime geçilmiş ve Bulgaristan’dan öğretmenler getirtilmiştir.

Basın alanında da kendi propagandalarını yapabilmek amacıyla bir çok gazete yayınlamışlar ki bunların en ünlüleri “Trakya” gazetesidir.

Dini sahada da Bulgarlar boş durmamış ve kendi insanlarını önemli bölgelere yerleştirmişlerdir. Örneğin dağlık bölgedeki insanları (Bulgarlar için onlar Bulgar Müslümanlardı) Türk etkisinden korumak için “Rontina” (Memleket) adlı kuruluşlar kurmuşlar ve bunun başkanlığına da İskeçe Müftüsü Arif Beyski (Kamen Bolyaski) getirtilmiştir. Beyski 15 Aralık 1941’de Müftülük Makamına getirilmiş

ve 16 Eylül 1944’e kadar burada kalmıştır. Arif Beyski müftü olur olmaz İskeçe’nin dağ köylerindeki Müslümanların isimlerinin Bulgar isimleriyle değiştirilmesini talep etmiştir. Yine Beyski, İskeçe’deki Pazaryeri Camii’nin yıktırılmasına da göz yummuştur. Nihayet Beyski, 1944’te Bulgarlarla birlikte kaçarken balkan yolunda önü kesilmiş ve çok feci bir şekilde öldürülmüştür.

Bulgarlar Müslüman nüfusu Bulgarlaştırma yolunu da takip ettiler. Bazı insanların adlarını değiştirdiler, kadınların feracelerini ve erkeklerin de feslerini çıkarttılar. Bazı Rumların ise mezarlıkları bile değiştirildi. İnsanların seyahat özgürlükleri kısıtlandı; soygun, hırsızlık, zorla çalıştırılma gibi olaylar işgal bölgelerinde günlük yaşamdan sayılmaya başlandı. Bulgar’ın en önemli olayı ise insanları dövmek için sudan bahaneler üretmesiydi. Bütün bunların sonucunda 1943 yılının ilkbaharında yaptıkları sayımda “Bulgarım” diyenlerin sayısı, bir önceki sayıma göre dört kat artmıştır.

Bulgarlar işgale ne kadar önem verdiklerini göstermek için; bakanlar, başbakan ve 27.04.1941’de bizzat Kral Boris bölgeyi ziyaret etmiştir.

Bulgarların işgali 4 yıl sürmüştür. İnsanlarımız bu dönemi “BULGAR ZAMANI” olarak adlandırmışlardır. Bu süreç içerisinde insanlar büyük çileler çekmiş, işkence görmüşler ve Türklerin hep anlattığı gibi, “Kendi malından hırsızlık yapmak” zorunda kalmışlardır. Bu arada köyler tahrip edilmiş ve insanların geçimini sağladıkları her şey talan edilmiştir. Bir çok insan öldürülmüş, kimileri kaybolmuş ve bazıları da amele

taburlarında zorla çalıştırılmıştır. Sadece Drama bölgesinde 2.500 – 3.000 arasında insan kaybı olurken, bölge genelinde de 5.000 – 6.000 arasında insan ya öldürülmüş ya da kaybolmuştur. Kısacası ekonomi ve altyapı çökmüştür.

Nihayet Bulgarlar arkalarında perişan edilmiş insanlar ile bir enkaz bırakıp, insanlarımızın anlattığı gibi, “Fırında ekmeklerini bırakıp” 25-26 Ekim 1944’te çekilmişlerdir.

İşte bu eserde o günleri yaşamış insanlarımızla yapılan söyleşiler yer almaktadır. Anlatılanlar hiçbir kesinti yapılmadan, anlatıldığı gibi aktarılmıştır. 2008-2009 yıllarında 85-90 yaşlarında olan ve o günleri yaşayan insanlarımızın maalesef bir çoğunu kaybettik. Hayattan göç edenlere Allah’tan rahmet, hayatta olanlara da sağlıklı günler dileriz.

Baltalı’nın diğer kitapları ise şunlardır:

• Bir Efsane Sona Ererken
• 29 Ocaklar ve Perde Arkası
• Çeyrek Yüzyıllık Dava İskeçe Türk Birliği
• Çanakkale Şehitlerine
• Günler Buğday Kokuyordu (Şiirler)
• Batı Trakya Köyler Ansiklopedisi – 1
• Batı Trakya Köyler Ansiklopedisi – 2
• Batı Trakya Köyler Ansiklopedisi – 3

İbrahim BALTALI

• 1959 yılında Gümülcine’ye bağlı Kurcalı – (Likion) köyünde doğdu. Asıl adı İbraim İbram dır. Yazılarında İbrahim Baltalı adını kullanmaktadır. İlköğrenimini aynı köyde, ortaokulu Gümülcine’de, liseyi İstanbul Büyükçekçemece Lisesi’nde tamamladı.
• 1979-80 yılında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’ne kayıt yaptırdı. 12 Eylül 1980 darbesinden sonra üniversiteler ve yüksek okullar birleştirilince AİTİA Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’ne bağlandı. Baltalı, bu üniversitenin İktisat bölümünden 1985 yılında mezun oldu.
• 1985- 1987 yılları arasında, Yunanistan ordusunda 18 ay boyunca askerlik yaptı.
• İlk yazı denemeleri Gümülcine’de yayınlanan kültür sanat dergisi olan Şafak’ta çıktı. Baltalı’nın burada kesintisiz 11 yıl şiirleri yayımlandı. Şiirleri daha sonra Bulgaristan, Türkiye ile diğer ülkelerde de yayımlandı.
• 1993 yılında yazdığı “Günler Buğday Kokuyordu” şiirinden bir paragraf, 8 Aralık 2017 günü T.C. Cumhurbaşkanı Sn. Recep Tayyip Erdoğan tarafından Gümülcine ziyareti esnasında okundu.
• Bir çok derneğin kuruluş aşamasında yer alan Baltalı, Batı Trakya Azınlığı Yüksek Tahsilliler Derneğinde başkan yardımcılığı ve kasadarlık görevlerini de üstlendi.
• 1999 yılında Gümülcine’ye bağlı Şapçı bölgesinde ilk haftalık Türkçe gazete olan Rodop Rüzgârı’nı yayım hayatına kattı. Gazete, 12 Kasım 1999 - 19 Haziran 2007 tarihleri arasında toplam 213 sayı yayımlandı. 2007 yılından sonra ise yine aynı isimle kültür, sanat, popüler tarih ve yöresel araştırmalar dergisine dönüştü. Dergi son 206. sayısı ile yayınını sürdürmektedir.
• İbrahim Baltalı’nın, emekli öğretmenlerin anılarının anlatıldığı “Bir Efsane Sona Ererken”, “29 Ocaklar ve Perde Arkası”, “Çeyrek Yüzyıllık Dava İskeçe Türk Birliği”, “Çanakkale Şehitlerine”, “Günler Buğday Kokuyordu” adlı kitap çalışmaları bulunmaktadır. “Bulgar Zamanı” ve  toplam 3 ciltlik “Batı Trakya Köyler Ansiklopedisi” kitapları yayımlandı.
• Baltalı, son iki dönemde DEB Partisinden AP milletvekili adayı oldu.
• Baltalı, son olarak 2018 yılında Ankara’da yer alan Türk Halk Kültürü Kurumu tarafından “Türk Kültürüne Hizmet Ödülü”ne layık görüldü.
• İbrahim Baltalı, evli olup bir çocuk babasıdır.