Gümülcine, 14 Mayıs 2026.
İskeçe Milletvekili Hüseyin Zeybek, AADE tarafından İskeçe’de 1.000’i aşkın çiftçiye 2023 yılı temel desteğinin iadesi için gönderilen bildirimleri Meclis gündemine taşıdı. Zeybek, çiftçilere çıkarılan borçların somut ve kişiye özel gerekçelerle açıklanmadığını, üreticilere yalnızca ödeme talebi gönderilmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı. Tarımsal maliyetlerin arttığı ve üreticinin ağır ekonomik baskı altında bulunduğu bir dönemde çiftçiye yeni bir mali yük bindirilmesinin adaletsiz olduğunu belirten Zeybek, hükümete 2024 ve 2025 yılları için benzer taleplerin gündeme gelip gelmeyeceğini de sordu.
Soru Önergesi
İlgili Bakanlara
- Ekonomi ve Maliye Bakanı • Tarımsal Kalkınma ve Gıda Bakanı
Konu: AADE (Bağımsız Kamu Geliri Kurumu) tarafından İskeçeli 1.000’i aşkın çiftçiye 2023 yılı temel desteğinin iadesi için gönderilen bildirimler.
İskeçe’de 1.000’i aşkın çiftçiye, AADE tarafından 2023 yılı temel desteği kapsamında yersiz ödeme yapıldığı iddiasıyla para iadesi bildirimleri gönderilmiştir. Bu gelişme, bölgede ciddi bir tepki ve büyük bir endişe yaratmıştır.
Çiftçilerden, kendi hatalarından kaynaklanmayan bir süreç nedeniyle ödeme iadesi istenmektedir. Üstelik bu talep, üretim maliyetlerinin katlanarak arttığı, tarımsal desteklerin zamanında ve tam olarak ödenmediği, üreticinin zaten ağır bir ekonomik baskı altında bulunduğu bir dönemde gündeme gelmiştir. Bu tablo, çiftçiyi desteklemek yerine cezalandıran bir anlayışın sonucudur.
Daha da vahimi, gönderilen bildirimlerde borcun hangi somut gerekçeye dayandığı açıkça belirtilmemektedir. Hangi kriterinin ihlal edildiği, hangi taahhüdün yerine getirilmediği ya da hangi tarım parseliyle ilgili sorun bulunduğu üreticiye açık şekilde bildirilmemektedir. Çiftçiye sadece “borçlusun, öde” denilmekte ancak bu borcun nasıl ve neden ortaya çıktığı anlatılmamaktadır.
Üreticiye borcun gerekçesi açıkça bildirilmeden itiraz hakkı tanınması kabul edilemez. Bu, üreticinin hakkını koruyan bir uygulama değil; itiraz hakkını yalnızca kâğıt üzerinde varmış gibi gösteren sorunlu ve adaletsiz bir yöntemdir.
Ayrıca, neden özellikle 2023 yılının seçildiği de açıklanmamıştır. Bu durum, 2024 ve 2025 yılları için de benzer geri ödeme taleplerinin gündeme gelip gelmeyeceği konusunda haklı bir kaygı yaratmaktadır. Böyle bir süreç, zaten ayakta kalma mücadelesi veren İskeçeli çiftçileri ekonomik açıdan boğma noktasına getirecektir.
İlgili Bakanlara sorulur:
1. Üreticilere gönderilen bildirimlerde, yersiz ödendiği iddia edilen tutarların hangi somut gerekçelere dayandığı neden açıkça belirtilmemektedir?
2. Hükümet, çiftçilerin kendilerine çıkarılan borçları kontrol edebilmeleri ve gerektiğinde belgelerle itiraz edebilmeleri için ayrıntılı ve kişiye özel bilgilendirme yapacak mıdır?
3. Hükümet, İskeçeli çiftçilerin 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin benzer geri ödeme talepleriyle karşılaşmayacağını açıkça taahhüt etmekte midir?
4. Çiftçilerin hatasından kaynaklanmayan bu sürecin mali yükünün üreticilere yüklenmesinden vazgeçilecek midir?
Soruyu Soran İskeçe Milletvekili Hüseyin Zeybek